Winkelinrichting: van looproute en kassa tot licht en 3D

Een goede winkelinrichting begint bij de route die je klant door de winkel loopt. Waar komt iemand binnen, wat valt als eerste op, waar staat de kassa en hoe vind je de paskamers? Pas als die route op de plattegrond klopt, heeft het zin om toonbanken, wanden en vitrines te kiezen. Daarom ontwerpen wij eerst de indeling, het licht en de materialen, en gaat de winkelinrichter of interieurbouwer daarna aan de slag.

Het resultaat is een winkel met een eigen handschrift, waar je merk voelbaar is vanaf de drempel. Wij zijn een onderscheidend ontwerpbureau in Sassenheim en ontwerpen naast woningen ook zakelijke ruimtes, waaronder winkels en boetieks. Hieronder lees je hoe dat in de praktijk werkt.

Winkelinrichting begint bij de route van je klant

Een winkel inrichten begint bij de route, want die bepaalt hoe een winkel werkt. Iemand stapt binnen, kijkt rond, kiest een richting en komt uiteindelijk bij de kassa uit, en elk moment daartussen kun je ontwerpen. Als de route eerst vastligt, komen de collectie, de balie en de paskamers op de plek waar iemand ze vanzelf tegenkomt. Daarom leggen we op de plattegrond eerst deze onderdelen vast:

• De entree en wat je vanaf de drempel ziet.
• De eerste blik: waar het oog op valt zodra je binnen bent.
• De looproute langs de collectie, met ruimte om stil te staan.
• De balie of kassa, met overzicht over de winkel.
• De paskamers, rustig gelegen en dicht bij de collectie.
• De opslag en de personeelsruimte, uit het zicht van de klant.

Die onderdelen hangen met elkaar samen. Paskamers achter in de winkel vragen om een route die er vanzelf naartoe leidt, en een opslag naast de kassa maakt het werk voor je team lichter. Zo voelt de winkel logisch voor wie er binnenloopt en voor wie er elke dag werkt.

Hoe deel je een winkel in?

Een winkel deel je in door meerdere indelingen te tekenen en die met elkaar te vergelijken. Dat doen we in de ruimtestudie, de eerste fase van ons traject. Voor een zakelijke ruimte tekenen we vaak vier tot acht indelingen, afhankelijk van wat het pand toelaat. Per indeling bespreken we samen de plus- en minpunten: waar komt de kassa, hoe loopt de route, hoeveel wand houd je over voor presentatie en waar past de opslag.

We werken in deze fase in 2D, vanaf de bouwtekening of plattegrond van het pand, want hier gaat het om indeling en route. Deze fase is niet klein of onbelangrijk, want hier zit de grootste winst. Een kassa op de verkeerde plek of een paskamer die te ver weg ligt, los je later niet meer op met mooie materialen.

Soms vraagt de beste indeling om een wand op een andere plek, bijvoorbeeld tussen winkelvloer en opslag, of om een nieuwe doorgang. Zulke ingrepen stellen we regelmatig voor als het ontwerp erom vraagt. We kijken zelf naar wat haalbaar is, maar garanderen kunnen we het niet. Daarom laat de opdrachtgever het toetsen door een constructeur of aannemer, en wij kunnen die inschakelen.

Waar zet je de kassa of balie?

Zet de kassa of balie op een plek met overzicht over de entree en de winkelvloer, net naast de hoofdroute. Zo zie je wie er binnenkomt, en kan iemand afrekenen zonder dat de looproute vastloopt. In een boetiek kan de balie bij de entree staan, zodat welkom en afrekenen samenkomen, en in een showroom werkt een centrale balie goed als ontmoetingspunt.

Een balie vraagt ook ruimte om in te pakken, een plek voor de betaalterminal en opbergruimte. Voor de maten van zo’n werkplek is De menselijke maat van de TU Delft een bruikbare vakbron: een studie naar de relatie tussen gebruiksmaten en menselijke afmetingen, bewegingen en handelingen. De balie kunnen we als maatwerk ontwerpen, passend bij de ruimte, bij je merk en bij wie erachter staat.

Zones zichtbaar maken met plafond en licht

De zones in een winkel kun je aangeven met het plafond, de vloer en het licht, zonder extra wanden. Een verlaagd plafond boven de kassa, een andere vloer bij de paskamers of een lijn van licht langs de collectie laat een bezoeker zien waar die is. Zo blijft de ruimte open, en toch voelt elke zone anders.

Een voorbeeld is het interieur dat we ontwierpen voor TH Fitness Boutique in Sassenheim, een sportschool waar hetzelfde principe speelt. In het ontwerp markeren organische vormen op het plafond subtiel de zones, en leiden ze bezoekers vanzelf door de ruimte. Boven de balie ontwierpen we een ronde plafondvorm met zachte lichtaccenten, voor een boutique-achtige beleving bij binnenkomst, en de rond gevormde glazen entreepui geeft het welkom een bijna huiselijke elegantie. In het ontwerp zorgt die heldere indeling voor overzicht, en daarmee ook voor een gevoel van veiligheid.

Welke verlichting past in een winkel?

Een winkel vraagt om drie soorten licht: basislicht voor overzicht, accentlicht op de producten en sfeerlicht dat de ruimte warmte geeft. Die drie lagen leggen we vast in het elektra- en verlichtingsplan, per zone en afgestemd op de route. Waar het daglicht binnenkomt, bijvoorbeeld via de etalage of de entree, nemen we mee als vertrekpunt. Het karakter van de winkel komt verder uit het kunstlicht.

Bij accentlicht draait veel om de lichtbundelhoek: een smalle bundel zet één presentatie in de schijnwerpers, een brede bundel geeft een wand gelijkmatig licht. De kleurtemperatuur in kelvin kies je op wat je verkoopt en hoe je merk voelt, en dat is ontwerpadvies. In de paskamer werkt licht van voren en opzij prettiger dan licht recht van boven, omdat je jezelf dan zonder harde schaduwen in de spiegel ziet.

Materialen voor een winkelinterieur dat intensief gebruikt wordt

Kies materialen die bij je merk passen en intensief gebruik aankunnen, want een winkel krijgt veel te verduren, van natte schoenen bij de entree tot dozen die over de vloer schuiven. In het kleur- en materiaalplan leggen we die keuzes vast, met een sample box met stalen erbij. In de stalenkamer in onze studio kun je de materialen daarnaast zien en voelen.

Voor een aantal eigenschappen bestaan officiële meetmethodes. De slijtvastheid van tegels wordt bepaald volgens de ISO 10545-serie, en voor de grip van een vloer bij de entree kijk je naar de R-waarde volgens NEN 7909. Bij stoffen op een zitbank in de paskamer of de showroom geeft de Martindale-test volgens ISO 12947 aan hoe slijtvast ze zijn. In een ruimte waar publiek komt, verdient ook het brandgedrag aandacht: NEN-EN 13501-1 deelt materialen in brandklassen in.

Houd daarbij drie dingen uit elkaar. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) is wetgeving en stelt onder meer eisen aan de maten van deuren en trappen en aan toegankelijkheid. Normen als ISO 10545 en NEN-EN 13501-1 zijn meetmethodes en classificaties waarmee je materialen kunt vergelijken; welke brandklasse in een winkel nodig is, volgt uit de wettelijke eisen aan brandveiligheid. En dan is er ontwerpadvies: welke vloer, stof of afwerking bij jouw winkel past, op basis van onze ervaring.

Kun je een winkel eerst in 3D zien?

Ja, zodra de indeling in 2D vastligt, kun je je winkel in 3D zien voordat er iets gebouwd wordt. De maten zijn dan al uitgewerkt op de plattegrond, dus het 3D-beeld gaat over sfeer, hoogte, licht en materiaal. Bij een winkelontwerp met 3D-visualisatie zie je hoe het voelt om binnen te stappen, en of je merk voelbaar is in de kleuren en materialen. Wil je zien hoe een andere kleur op de balie of een ander detail eruitziet, dan passen we dat aan in het bestaande beeld.

Wie maakt de winkelinrichting: ontwerper of winkelinrichter?

Allebei, elk vanuit een eigen vak. Wij ontwerpen de winkel en tekenen dat ontwerp uit met maatvoering. De winkelinrichter of interieurbouwer maakt op basis van onze tekening zijn offerte en daarna zijn eigen werktekeningen, en produceert en plaatst het maatwerk. Meer over die rol lees je in het artikel over interieurbouw.

Veel onderdelen van een winkel kun je als maatwerk laten maken, zoals de toonbank, wandkasten, vitrines en paskamers. Die ontwerpen we in de tweede van onze drie fasen: na de ruimtestudie volgt ontwerp en uitwerking, met het kleur- en materiaalplan, het licht- en elektraplan, het maatwerkmeubilair, het meubelplan en de 3D-beelden. De derde fase is uitvoering en begeleiding, en die begeleiding kun je erbij kiezen. Hoe een maatwerkmeubel van ontwerp tot maker gaat, lees je in ons artikel over meubels op maat laten maken.

Een boetiek, kledingwinkel of showroom inrichten

Een kledingwinkel inrichten draait voor een groot deel om de paskamers en de opslag van maten, met paskamers die rustig maar zichtbaar liggen en ruimte bieden om je om te draaien. In een boetiek telt elk stuk extra mee, dus daar krijgen de eerste blik en het accentlicht meer gewicht. Een showroom laat producten zien in een setting, met ruimte om te zitten, stalen te bekijken en rustig te praten. Bij een kapsalon spelen weer andere vragen, zoals de plek van de stoelen en de wasunits, en daarover lees je meer in ons artikel over een kapsalon inrichten. Het doel is steeds een interieur met een eigen handschrift, dat over drie, zes of acht jaar nog steeds bij je merk past.

Veelgestelde vragen over winkelinrichting

Wat neem je mee naar het eerste gesprek?

Neem de bouwtekening of plattegrond van het pand mee, en foto’s van de ruimte. Vertel ook wat je verkoopt, hoe je merk eruitziet en met hoeveel mensen je in de winkel werkt.

Hoe komen jullie aan de maten van de winkel?

We werken vanaf de bouwtekening of plattegrond van het pand en tekenen daarop het ontwerp met maatvoering. Het inmeten van het maatwerk is de verantwoordelijkheid van de winkelinrichter of interieurbouwer die het maakt.

Kan ik met mijn eigen winkelinrichter of interieurbouwer werken?

Ja. Een winkelinrichter of interieurbouwer maakt op basis van onze tekening zijn offerte en daarna zijn eigen werktekeningen, dus dat kan ook een partij zijn met wie je al werkt. Heb je nog niemand op het oog, dan kunnen we voor de realisatie een bouwteam samenstellen.

Begeleiden jullie ook de verbouwing van de winkel?

Dat kan, als je dat wilt. Voor de uitvoering werken we met een externe bouwbegeleider die de planning en de kosten bewaakt, en wij blijven aan de zijlijn betrokken om bij te sturen. We zijn niet elk moment op de bouw, maar zo worden dingen eerder gesignaleerd, meestal op tijd om ze nog aan te passen.

Ontwerpen jullie ook andere zakelijke ruimtes?

Ja. Ook kantoren, praktijkruimtes, kapperszaken, sportscholen en restaurants ontwerpen we op dezelfde manier, te beginnen met de indeling in de ruimtestudie.

Hoe lang duurt een winkelinrichting?

Alleen een ruimtestudie duurt circa 4 tot 8 weken vanaf de aanvraag, en een compleet ontwerptraject vanaf ongeveer 12 tot 20 weken. De verbouwing van de winkel zelf duurt circa 3 tot 12 maanden, afhankelijk van de omvang en van de levertijden en planning van de winkelinrichter en andere uitvoerende partijen. Heb je een openingsdatum in gedachten, noem die dan meteen.

Voor welke regio ontwerpen jullie winkelinterieurs?

We werken gewoonlijk in een straal van circa 30 kilometer rondom Sassenheim, en vanuit onze werkplek in Chaam sturen we projecten in Brabant, Zeeland en België aan. Een harde grens hanteren we niet. De kennismaking vindt plaats in onze studio in Sassenheim, en kom je van verder weg, laat het dan weten, dan kijken we samen wat handig is.