Bijkeuken inrichten: het werkhart naast je keuken

Een bijkeuken inrichten begint met de plek in de plattegrond: direct naast de keuken, met een eigen route naar de tuin of de garage. Dan vangt hij de was, de voorraad, de schoonmaakspullen en de natte jassen op, en blijft de keuken zelf rustig. In een villa of een royale verbouwing is de bijkeuken zo het werkhart van het huis. Pas als die plek klopt, heeft het zin om kasten, apparatuur en materialen te kiezen.

Hieronder lees je wat er in een bijkeuken hoort, hoe je hem indeelt in zones en welke vloer en verlichting passen. Ook lees je wat de installateur en de meubelmaker zelf uitwerken op basis van onze tekening.

Wat hoort er in een bijkeuken?

In een bijkeuken komt alles samen wat je in huis nodig hebt, maar liever niet in de keuken ziet: de wasmachine en de droger, de voorraad, de schoonmaakspullen en vaak een tweede spoelbak. In veel huizen is het ook de entree vanuit de tuin of de garage, waar laarzen, jassen en de hond binnenkomen. Wat er precies in komt, verschilt per huishouden. Daarom begint het ontwerp bij de vraag hoe jij het huis gebruikt.

Kijk ook naar wat er nu in de keuken staat en daar eigenlijk niet hoort. Alles wat de bijkeuken opvangt, van een tweede koelkast tot de strijkplank, maakt ruimte in de keuken. In een open keuken merk je dat direct, zeker als er een keukeneiland midden in de ruimte staat waarop je een leeg werkblad wilt houden.

Waar leg je de bijkeuken in de plattegrond?

De bijkeuken ligt het beste direct naast de keuken, met een eigen deur naar buiten of naar de garage. Zo loop je met boodschappen of natte laarzen rechtstreeks naar binnen, zonder door de keuken te hoeven. Die route is net zo belangrijk als de ruimte zelf. Een bijkeuken die je alleen via de keuken bereikt, haalt de drukte juist naar binnen.

In de ruimtestudie leggen we de bijkeuken in samenhang met de rest van de begane grond: de keuken, de hal, de garderobe en de toegang tot de tuin. Dat gebeurt in 2D: we vergelijken indelingen met elk hun plus- en minpunten, en hoeveel varianten we tekenen verschilt per project. Meer over die eerste fase vind je bij de ruimtestudie.

Soms vraagt een goede bijkeuken om een wand die verschuift of om een nieuwe doorgang naar de keuken. Zulke ingrepen stellen we regelmatig voor als het ontwerp erom vraagt. We kijken zelf naar wat haalbaar is, maar garanderen kunnen we het niet. Daarom laat de opdrachtgever het toetsen door een constructeur of aannemer, en wij kunnen die inschakelen.

Een bijkeuken inrichten in vier zones

Een bijkeuken werkt het beste als je hem indeelt in vier zones: wassen en drogen, voorraad, schoonmaak en entree. Door de zones in de tekening apart te houden, kruisen de routes elkaar minder. Wie met modderige laarzen binnenkomt, loopt dan niet langs de schone was.

Welke zones je krijgt en hoeveel ruimte elke zone krijgt, hangt af van wat er in huis gebeurt. Wie veel buiten is, met een moestuin of een hond, geeft de entree meer ruimte. Wie vaak ontvangt, geeft de voorraad meer ruimte.

Wasmachine en droger op werkhoogte

Een wasmachine en droger op werkhoogte, boven elkaar in een kolom of op een verhoogde onderbouw, sparen je rug bij elke was. Je hoeft niet te bukken, en de apparatuur verdwijnt achter deuren. In de tekening leggen we de hoogte van de apparatuur vast, en waar het werkblad loopt om de was te vouwen.

Welke hoogte prettig is, hangt af van wie de was doet. Voor de maten waarop je prettig staat, bukt en reikt, is De menselijke maat van de TU Delft een bruikbare vakbron: een studie naar gebruiksmaten en menselijke bewegingen. Water, afvoer en elektra voor de apparatuur werkt de installateur uit aan de hand van onze tekening. Hoe we de kasten eromheen ontwerpen, lees je bij een kast op maat laten ontwerpen.

De bijkeuken als entree vanuit tuin of garage

Is de bijkeuken ook de entree, dan wordt hij de achterdeur van het huis. Dan vraagt hij om een vloer, wanden en kasten die tegen nat, zand en vuil kunnen. Een bank om je laarzen uit te trekken, een kast voor natte jassen en een vaste plek voor de riem van de hond zorgen dat je binnenkomt zonder de tuin mee te nemen.

Een tweede spoelbak bij de deur is handig voor laarzen, de hond of bloemen uit de tuin. Ligt de garage aan de bijkeuken, dan helpt een werkblad bij de deur om de boodschappen neer te zetten. Voor de wanden rond de entree is scrubvaste verf een verstandige keuze, omdat de scrubvastheid aangeeft hoe goed een verflaag tegen nat reinigen kan.

Pantry of bijkeuken: wat is het verschil?

Een pantry is een voorraadruimte bij de keuken, een bijkeuken is een werkruimte waarin ook gewassen en schoongemaakt wordt. In een pantry staan de voorraad, servies en soms een tweede werkblad om achter de schermen voor te bereiden. In een bijkeuken staan daarnaast de wasmachine, de droger en de schoonmaakspullen.

In een villa met een grote keuken kunnen ze allebei een plek krijgen: een pantry direct achter de keuken voor voorraad en voorbereiden, en een bijkeuken voor de was en de entree. Die twee routes moeten dan allebei logisch op de keuken aansluiten. Hoe de keuken zelf met zulke ruimtes samenwerkt, lees je in ons artikel over een maatwerk keuken.

Welke vloer past in de bijkeuken?

In een bijkeuken past een vloer die tegen water, vuil en slijtage kan, met bij de entree voldoende grip. Keramische tegels en natuursteen zijn daar voor de hand liggende keuzes. Je kunt de vloer van de keuken laten doorlopen, zodat beide ruimtes bij elkaar horen. In het kleur- en materiaalplan leggen we de vloer vast met stalen, zodat je hem kunt zien en voelen.

Voor tegels bestaan genormeerde meetmethodes. De slijtvastheid wordt bepaald volgens de ISO 10545-serie, en de grip wordt uitgedrukt in een R-waarde volgens NEN 7909. Welke R-waarde je kiest, is ontwerpadvies: bij een entree waar natte voeten en poten binnenkomen, kies je meer grip dan in de voorraadzone. Ligt er vloerverwarming, dan hoort bij de materiaalkeuze ook de vraag of de vloerafwerking daarvoor geschikt is.

Licht en ventilatie in de bijkeuken

In de bijkeuken heb je vooral goed werklicht nodig boven het werkblad, de spoelbak en de wasmachine, en daarnaast licht in de kasten en bij de entree. Dat komt in het lichtplan, met de schakelaars en de stopcontacten erbij. Heeft de bijkeuken een raam of een deur met glas, dan kijken we waar het daglicht binnenkomt en leggen we het werkblad bij voorkeur daar.

Rond de spoelbak en de wasmachine is het een natte zone. Voor armaturen daar is de IP-waarde van belang, de classificatie volgens NEN-EN-IEC 60529 die aangeeft hoe goed een armatuur beschermd is tegen water en stof. De elektrische installatie legt de installateur aan volgens NEN 1010, en ook water, afvoer en ventilatie werkt hij zelf uit op basis van onze tekening.

Een bijkeuken in een verbouwing of nieuwbouw

Bij een verbouwing zoek je de bijkeuken in de bestaande plattegrond, bij nieuwbouw teken je hem vanaf het begin mee. In een verbouwing halen we soms extra meters uit het bestaande casco in plaats van uit te bouwen, bijvoorbeeld uit een deel van de garage of een berging. Hoe zo’n traject in zijn geheel loopt, staat in ons artikel over een huis verbouwen.

In het ontwerp voor een totale verbouwing in Sassenheim waren bergruimte en een logische indeling de belangrijkste opgave. Het lichtplan in dat ontwerp combineert werklicht en sfeerlicht. Bij nieuwbouw kunnen de aansluitingen voor water, afvoer, ventilatie en elektra meteen op de goede plek komen, omdat de installateur ze uitwerkt op basis van het ontwerp. Denk je ook aan later, dan helpt ons artikel over een levensloopbestendige woning.

Van ontwerp naar meubelmaker en installateur

Staat de indeling, dan volgt de tweede fase: ontwerp en uitwerking. In de tekening en de plannen leggen we onder meer vast:

• de maatvoering van de kasten en de plek en hoogte van de apparatuur;
• de indeling van de kasten per zone, met deuren, laden en open vakken;
• de vloer, de wandafwerking en de werkbladen in het kleur- en materiaalplan;
• de plek van lichtpunten, schakelaars en stopcontacten in het licht- en elektraplan.

In de realisatie zorgen we voor een heldere overdracht naar de makers, met de complete ontwerp- en tekenset. Daarmee beoordeelt de meubelmaker of keukenbouwer het ontwerp, maakt hij zijn offerte en daarna zijn eigen werktekeningen; het inmeten is de verantwoordelijkheid van de maker. Afspraken over prijs, planning en uitvoering maak je rechtstreeks met hem. We kunnen vakmensen uit ons netwerk voorstellen en helpen bij offerteaanvragen, en als je dat met ons afspreekt, blijven we ontwerpgericht betrokken. Grenst de bijkeuken aan de keuken, dan kan hij mee in de technische tekening van de keuken.

Veelgestelde vragen over een bijkeuken inrichten

Hoe groot moet een bijkeuken zijn?

Dat hangt af van welke zones je erin wilt hebben en hoeveel er in huis gebeurt. Een bijkeuken met was, voorraad, schoonmaak en entree vraagt meer ruimte dan een ruimte die alleen de was opvangt. Hoeveel ruimte elke zone krijgt, wordt zichtbaar in de ruimtestudie.

Kan de bijkeuken ook de wasruimte zijn?

Ja, in veel huizen is de bijkeuken ook de wasruimte, met een werkblad om te vouwen en een plek om te hangen. Is er op de verdieping met de slaapkamers ook ruimte, dan kan de waszone daar een plek krijgen. Dat bespreken we in de ruimtestudie.

Welke kasten komen er in een bijkeuken?

Denk aan hoge kasten voor apparatuur en schoonmaakspullen, onderkasten met een werkblad voor de was en de voorraad, en een garderobe bij de entree. Wij ontwerpen ze met maatvoering, en de meubelmaker maakt op basis daarvan zijn offerte en eigen werktekeningen. De kasten kunnen in hetzelfde materiaal als de keuken.

Wie werkt de aansluitingen voor water en afvoer uit?

Dat doet de installateur. Wij tekenen het ontwerp met maatvoering en geven aan waar de apparatuur, de spoelbak en de lichtpunten komen. Hoe water, afvoer, ventilatie en elektra lopen, werkt de installateur zelf uit op basis van die tekening.

Zie ik de bijkeuken vooraf in 3D?

Dat kan, als je afspreekt dat de bijkeuken in de 3D-beelden van het ontwerp wordt meegenomen. Je krijgt dan een indruk van de materialen, de kleuren en het licht. De maten zijn op dat moment al uitgewerkt in 2D.

Hoe lang loopt het ontwerptraject als de bijkeuken erbij zit?

De bijkeuken ontwerpen we mee in het traject voor de keuken of de woning. Zet je alleen de ruimtestudie in, dan ligt die er circa 4 tot 8 weken na de aanvraag. Voor het complete ontwerp, met kasten, materialen en lichtplan, reken je vanaf ongeveer 12 tot 20 weken. De verbouwing zelf neemt daarna circa 3 tot 12 maanden in beslag, afhankelijk van de omvang en van levertijden en planningen bij de uitvoerende partijen.

Werken jullie ook buiten Sassenheim?

Ja, gewoonlijk in een straal van circa 30 kilometer rondom Sassenheim, bijvoorbeeld in Lisse, Voorhout, Oegstgeest, Noordwijk, Leiden, Hoofddorp en Haarlem. De kennismaking vindt plaats in onze studio in Sassenheim, een bollenschuur waar je het team en de stalenkamer ziet. Kom je van verder weg, laat het weten, dan kijken we samen wat handig is.