Maatwerk keuken

Een maatwerk keuken is niet hetzelfde als een keuken die op maat gezaagd wordt. Het verschil zit in wie bepaalt hoe de keuken werkt: de leverancier met zijn kastmaten, of een ontwerp dat vertrekt vanaf jouw ruimte en jouw manier van koken. Wij tekenen dat ontwerp en leggen het vast in een technische tekening waar de keukenbouwer en de installateur mee vooruit kunnen.

Hieronder lees je waar het ontwerp begint, wat er op zo’n tekening staat, en waarom de leidingen vaak belangrijker zijn dan de fronten.

Waar begint een keukenontwerp?

Bij de ruimte en bij hoe je kookt, niet bij de keuken zelf. Hoeveel mensen staan er tegelijk in, kook je dagelijks of vooral in het weekend, en wil je dat mensen erbij zitten terwijl je bezig bent. Die antwoorden bepalen de opstelling.

Daarna komt de plattegrond. Waar zit de afvoer, waar komt het daglicht binnen, waar loop je als je met boodschappen binnenkomt. In de ruimtestudie onderzoeken we acht tot tien indelingen bij een woning, en juist bij een keuken levert dat vaak een opstelling op die niemand vooraf had bedacht.

Pas als de opstelling vastligt, gaat het over fronten, grepen en werkbladen. Andersom werken kost je de kans om de ruimte echt beter te maken.

Wat maakt een keuken maatwerk?

Maatwerk betekent dat de keuken is ontworpen voor deze ruimte, met de maten en de functies die daarbij horen. Dat merk je vooral op de plekken waar het krap wordt of waar iets niet standaard is.

Denk aan een keuken in een oud pand waar geen enkele hoek haaks is. Aan een kookeiland dat tegelijk de scheiding vormt met de woonkamer. Aan een hoge kastenwand die tot het plafond doorloopt in plaats van te stoppen op een standaardhoogte met een stoflaag erboven.

Ook werkhoogtes horen erbij. De gangbare 90 centimeter past niet bij iedereen. Voor de onderbouwing van dat soort maten is De menselijke maat van de TU Delft een goede bron.

De technische tekening is het echte werk

Op de technische tekening staat waar alles komt: de maatvoering van elke kast, de werkhoogtes, en vooral de posities van water, afvoer, elektra en ventilatie. Dat laatste bepaalt of de keuken straks werkt zoals bedacht.

Een stopcontact dat twintig centimeter verkeerd zit, of een afvoer die niet klopt met de spoelbak, is achteraf niet meer op te lossen zonder open te breken. Daarom maken wij een aparte technische keukentekening waar de installateur direct mee aan de slag kan.

Wat er niet op staat, is de definitieve inmeting. Die doet de keukenbouwer zelf, vlak voor productie. Hij is verantwoordelijk voor wat hij levert.

Materialen die tegen dagelijks gebruik kunnen

Een keuken krijgt meer te verduren dan welke ruimte ook. Bij de materiaalkeuze helpt het te weten wat gemeten is en wat een ervaringsadvies is.

Voor werkbladen speelt de bestendigheid tegen vlekken, hitte en krassen. Voor vloertegels is de slijtvastheid vastgelegd in de ISO 10545-serie en de stroefheid in NEN 7909, wat in een keuken relevant is omdat er water op de vloer komt. Voor hout kun je op FSC of PEFC letten.

Dat een mat afgewerkt front vingerafdrukken beter verbergt dan een hoogglans front, is geen norm maar praktijkervaring. Zulke keuzes leggen we vast in het kleur- en materiaalplan, met stalen erbij uit onze stalenkamer.

Licht in de keuken

Een keuken heeft twee soorten licht nodig: fel en gericht licht op het werkblad, en zachter licht voor als er gegeten wordt. Die twee moet je apart kunnen schakelen, anders sta je ’s avonds in operatieverlichting te eten.

Boven een kookeiland of een eettafel bepaalt de hoogte van de armatuur of je elkaar nog kunt aankijken. Dat is een ontwerpkeuze. De technische kant, zoals de elektragroepen, valt onder NEN 1010, en de begrippen rond kleurtemperatuur zijn vastgelegd door de CIE.

Dat rond 3000 kelvin prettig werkt in een keuken is een aanbeveling uit de praktijk, geen voorschrift. We leggen het geheel vast in een lichtplan.

Wie doet wat

Wij ontwerpen en tekenen, de keukenbouwer produceert en plaatst, de installateur sluit aan. Werk je al met een keukenleverancier, dan kan die onze tekening gewoon uitvoeren.

Dat is ook precies waarom een los ontwerp waarde heeft: je bent niet gebonden aan het assortiment van één leverancier, en je kunt de tekening bij meerdere partijen neerleggen.

Wil je weten hoe dat bij andere meubels werkt, lees dan meubels op maat laten maken.

Welke opstelling past bij welke ruimte

Er zijn vier basisvormen, en welke werkt hangt vooral af van de doorloop en van waar het daglicht binnenkomt. Een rechte keuken tegen een wand is het eenvoudigst en werkt goed als de ruimte smal is. Een keuken in L-vorm vangt een hoek op en geeft twee werkvlakken die op elkaar aansluiten.

Een U-vorm geeft het meeste werkblad en de kortste loopafstanden, maar hij vraagt breedte: onder de 2,40 meter tussen de benen van de U wordt het krap zodra er twee mensen staan. Een keuken met eiland is populair en werkt goed in een open ruimte, mits er rondom voldoende doorloop overblijft.

Wat in alle vier de gevallen telt is de driehoek tussen koelkast, spoelbak en kookplaat. Liggen die te ver uit elkaar, dan loop je jezelf moe. Liggen ze te dicht op elkaar, dan sta je jezelf in de weg. Dat is een ontwerprichtlijn uit de praktijk en geen norm.

Werkbladen: waar je op kiest

Het werkblad is het onderdeel dat het meeste te verduren krijgt en dat het beeld van de keuken het sterkst bepaalt. De keuze gaat over hitte, vlekken, krassen en onderhoud, en geen enkel materiaal scoort op alles.

Natuursteen zoals graniet is hard en hittebestendig maar poreuzer dan mensen denken, waardoor olie en wijn een vlek kunnen achterlaten. Composiet is dichter en dus vlekbestendiger, maar minder hittebestendig. Keramiek scoort op vrijwel alles goed en is daarmee vaak de veiligste keuze, al is de aansluiting op een spoelbak preciezer werk. Massief hout leeft mee en vraagt onderhoud, maar is als enige bij te schuren.

Vraag bij de leverancier naar de gegevens over vlek- en hittebestendigheid, en leg de stalen naast elkaar in de stalenkamer. Op een klein staal ziet een structuur er anders uit dan op drie meter blad.

Apparatuur en waar die komt

Apparatuur bepaalt de kastindeling en de elektra, dus die keuze hoort vroeg in het ontwerp en niet aan het eind. Een oven op ooghoogte vraagt een hoge kast en een andere aansluiting dan een oven onder het blad.

De afzuiging is het onderdeel dat het meeste stuurt. Een afzuigkap boven een eiland heeft een afvoerkanaal nodig dat ergens naartoe moet, en dat raakt de constructie of het plafond. Downdraft-afzuiging in het blad vermijdt dat, maar vraagt ruimte in de onderkast en heeft een ander geluid.

Wat we in de technische tekening vastleggen is niet alleen waar de apparatuur komt, maar ook welke groep hij nodig heeft. De elektrainstallatie valt onder NEN 1010, en een kookplaat plus oven plus vaatwasser op een verkeerde groep is een probleem dat pas bij oplevering aan het licht komt.

De bijkeuken als uitweg

Als je een keuken wilt die er strak uitziet en tegelijk intensief gebruikt wordt, is een bijkeuken vaak de beste oplossing. Daar staan de vaatwasser, de voorraad, de wasmachine en het apparaat dat je niet in het zicht wilt.

Het effect is dat de keuken zelf kleiner mag zijn en rustiger blijft, omdat de rommel een eigen plek heeft. In een woning met een aangrenzende berging of gang is die ruimte vaak al aanwezig, en dan kost het alleen een doorbraak in plaats van een uitbouw.

In de ruimtestudie komt dit regelmatig naar voren als een van de acht tot tien indelingen. Het is een van de gevallen waarin een andere verdeling van bestaande meters meer oplevert dan extra oppervlak.

Veelgestelde vragen over een maatwerk keuken

Kan ik jullie ontwerp bij mijn eigen keukenleverancier laten maken?

Ja. De technische tekening is zo opgezet dat een keukenbouwer of meubelmaker ermee vooruit kan. Je bent niet gebonden aan een bepaalde partij.

Hoe komen jullie aan de maten?

Wij werken vanaf de bouwtekening van de woning. Daarop staan de maatvoering, de dragende wanden en de leidingen. De inmeting voor productie doet de keukenbouwer zelf.

Kan de keuken naar een andere plek in huis?

Vaak wel. Het hangt af van de afvoer, de ventilatie en soms de constructie. Wij stellen zo’n verplaatsing voor als het ontwerp erom vraagt, waarna een aannemer of constructeur beoordeelt of het uitvoerbaar is.

Wat kost een maatwerk keuken?

Dat verschilt sterk per project en hangt af van de omvang, de materialen en de partij die hem bouwt. Wat wij leveren is het ontwerp en de tekeningen. De prijs van de keuken zelf komt van de bouwer.

Hoe lang duurt het ontwerp?

De ruimtestudie kost vier tot acht weken vanaf de aanvraag. Een compleet ontwerptraject loopt van twaalf tot twintig weken. De productie en plaatsing komen daarbovenop.

Ontwerpen jullie ook keukens voor de horeca?

Voor de inrichting van een restaurant of lunchroom werken we net zo goed, al gaat het bij een professionele keuken vooral om logistiek en hygiëne. Bij zakelijke ruimtes onderzoeken we vier tot acht indelingen.

Waar zien we elkaar?

Je bent welkom in onze studio in Sassenheim. Daar staat ook de stalenkamer, dus je kunt materialen meteen zien en voelen. Kom je van verder weg, laat het weten, dan kijken we samen wat handig is.