Plattegrond tekenen van je woning

Een plattegrond tekenen begint niet met meten, maar met de bouwtekening die er al ligt. Daarop staan de maatvoering, de dragende wanden en de leidingen die bepalen wat er ruimtelijk mogelijk is. Wij werken vanaf die tekening en zetten daar acht tot tien indelingen naast, afhankelijk van wat de woning toelaat. Dat is iets anders dan een plattegrond overtekenen in een gratis programma, want daar krijg je precies de indeling terug die je er zelf in stopt.

Op deze pagina lees je hoe je een plattegrond opzet, welke maten er echt toe doen, en wanneer je beter een ruimtestudie kunt laten maken dan zelf te schuiven.

Hoe teken je een plattegrond van je woning?

Je tekent een plattegrond door de woning van bovenaf op schaal weer te geven, meestal op schaal 1 op 50 of 1 op 100. Je begint bij de buitenmuren, zet daarna de binnenwanden erin, en vult vervolgens deuren, ramen, trappen en leidingpunten aan. Pas als die basis klopt, ga je nadenken over meubels en functies.

De meeste mensen slaan die volgorde over. Ze beginnen met een bank en een eettafel, en lopen daarna vast op een radiator die net op de verkeerde plek zit of een deur die de halve wand wegneemt zodra hij opengaat. De basis eerst leggen voorkomt dat.

Wij tekenen niet vanaf nul en meten geen ruimtes op. We werken vanaf de bouwtekening van de woning. Daar staat alles al op wat vastligt, inclusief de dingen die je met het blote oog mist. Ontbreekt die tekening, dan is hij vrijwel altijd op te vragen bij de gemeente of bij de vorige eigenaar.

Welke maten heb je nodig voor een goede plattegrond?

Je hebt drie soorten maten nodig: de ruimtematen, de vaste punten en de bewegingsruimte. De eerste twee staan op de bouwtekening. De derde is waar het meestal misgaat, want die zie je niet in een plattegrond en voel je pas als je er woont.

Onder vaste punten vallen de meterkast, de rookgasafvoer, de standleiding, dragende wanden en de plek waar de trap uitkomt. Dat zijn de dingen die je niet zomaar verplaatst, en ze bepalen samen het speelveld.

Voor bewegingsruimte bestaan bruikbare vuistregels. In het Besluit bouwwerken leefomgeving staan wettelijke eisen voor onder meer trapmaten, deurmaten, balustrades en draaicirkels. Dat is een eis, geen aanbeveling. Voor de rest van de maatvoering is De menselijke maat van de TU Delft een goede bron. Dat onderzoek koppelt gebruiksmaten aan menselijke afmetingen en bewegingen, en verklaart waarom een gang van 90 centimeter prettig loopt en een van 75 niet.

Zelf tekenen of een ruimtestudie laten maken?

Zelf tekenen werkt prima als je wilt vastleggen wat er is. Het werkt slecht als je wilt weten wat er nog meer kan. Tekensoftware bedenkt geen alternatieven;die tekent wat jij intekent, en dus kom je uit bij de indeling die je zelf al in je hoofd had.

In een ruimtestudie onderzoeken we juist alle ruimtelijke mogelijkheden. Bij een woning leveren we acht tot tien indelingsvarianten, afhankelijk van wat het pand toelaat, en soms minder. Bij zakelijke ruimtes zijn het er vier tot acht. Die studie is tweedimensionaal en gaat puur over indeling, niet over sfeer of kleur.

In zo’n studie mag een wand er creatief uit zonder dat vooraf is uitgezocht of dat kan. Dat is bewust. Zou je pas iets mogen voorstellen als het honderd procent zeker is, dan verdwijnt de creativiteit uit het ontwerp. Wat er daarna gebeurt: de opdrachtgever laat het voorstel toetsen door een constructeur of aannemer, en wij kunnen die inschakelen.

Regelmatig stellen we wandverplaatsingen, nieuwe doorgangen of een andere plek voor de trap voor. Soms blijkt daaruit dat er vierkante meters in het bestaande casco zitten die nu niet gebruikt worden, en dat een uitbouw helemaal niet nodig is.

Op welke schaal teken je een plattegrond?

Voor een woning teken je op schaal 1 op 50, voor een groter pand op 1 op 100. Op 1 op 50 is één centimeter op papier gelijk aan een halve meter in het echt. Dat is fijn genoeg om meubels realistisch in te tekenen en grof genoeg om een hele verdieping op één vel te houden.

Teken je op ruitjespapier van 5 millimeter, dan is elk hokje op schaal 1 op 50 precies 25 centimeter. Dat rekent makkelijk en het voorkomt de klassieke fout waarbij de bank op papier past en in werkelijkheid de doorgang blokkeert.

Wanneer wordt de plattegrond een 3D-beeld?

De plattegrond komt eerst, het driedimensionale beeld daarna. Zodra de indeling vastligt, kunnen we die vertalen naar een 3D-visualisatie waarin je ziet hoe de ruimte werkt op ooghoogte. Verhoudingen die op papier kloppen, blijken in beeld soms toch te krap of juist te ruim.

In die beelden brengen we in kaart waar het daglicht binnenkomt en waar kunstlicht nodig is. Voor dat laatste maken we een lichtplan: welke armaturen op welke plek komen, met welke kleurtemperatuur en welke sfeer in de avonduren. Bij verlichting is het handig om onderscheid te houden tussen normen en aanbevelingen. De CIE legt de begrippen vast en NEN 1010 gaat over elektragroepen, maar dat 3000 kelvin prettig werkt in een keuken is een ontwerpaanbeveling en geen voorschrift.

Hoe lang duurt het om een plattegrond te laten uitwerken?

Voor alleen een ruimtestudie reken je op vier tot acht weken vanaf de aanvraag. Een compleet ontwerptraject loopt van ongeveer twaalf tot twintig weken. Gaat het om nieuwbouw, dan duurt het langer, onder meer door tussenpozen in de bouw.

Die termijnen hangen af van de omvang van het project en van de levertijden en planningen van uitvoerende partijen. Ook een kleine renovatie neemt van de eerste aanvraag tot de uitvoering al snel minimaal een half jaar in beslag.

Van plattegrond naar uitvoerbaar ontwerp

Een plattegrond is het begin. Daarna volgen de keuzes die de ruimte echt maken: materialen, kleuren en maatwerk. In een kleur- en materiaalplan leggen we die vast, met stalen erbij, zodat je ziet en voelt wat je kiest.

Voor onderdelen die op maat gemaakt worden, gaat de plattegrond over in een technische tekening. Een technische keukentekening bijvoorbeeld bevat de maatvoering en de leidingposities die de installateur en de keukenbouwer nodig hebben. Datzelfde geldt voor meubelontwerp: de meubelmaker werkt vanaf onze tekening, en meet zelf in voordat hij gaat produceren.

Bij nieuwbouw en grote verbouwingen draaien we graag mee in een bouwteam met de architect, de constructeur en de aannemer. De architect ontwerpt de buitenkant, wij de binnenkant.

Veelgestelde vragen over een plattegrond tekenen

Kan ik zelf een plattegrond tekenen zonder ervaring?

Ja, voor het vastleggen van de bestaande situatie kun je prima zelf een plattegrond tekenen op ruitjespapier of in een gratis programma. Werk op schaal 1 op 50 en begin bij de buitenmuren. Wil je weten welke indelingen er nog meer mogelijk zijn, dan is een ruimtestudie de logische stap, want die levert acht tot tien varianten in plaats van één.

Moeten jullie langskomen om de woning op te meten?

Nee, wij meten geen ruimtes op. We werken vanaf de bouwtekening van de woning, waar de maatvoering en de vaste punten al op staan. De eerste kennismaking vindt plaats in onze studio in Sassenheim. Kom je van verder weg, laat het dan weten, dan kijken we samen wat handig is.

Waar vind ik de bouwtekening van mijn huis?

De bouwtekening is meestal op te vragen bij de gemeente waar de woning staat, via het bouwdossier of het omgevingsloket. Bij een recente woning heeft de vorige eigenaar of de aannemer hem vaak nog. Ontbreekt hij helemaal, dan is er altijd een oplossing te vinden.

Hoeveel indelingen krijg ik in een ruimtestudie?

Bij een woning zijn dat er acht tot tien, afhankelijk van wat het pand toelaat, en soms minder. Bij zakelijke ruimtes zoals een kantoor, kapperszaak of restaurant liggen het er meestal vier tot acht. Het doel is om alle ruimtelijke mogelijkheden te onderzoeken voordat er een keuze valt.

Kunnen jullie ook wanden verplaatsen in het ontwerp?

Ja, wandverplaatsingen, nieuwe doorgangen en een andere plattegrondindeling stellen we regelmatig voor als het ontwerp erom vraagt. Of het bouwkundig uitvoerbaar is, laat de opdrachtgever daarna toetsen door een constructeur of aannemer. Wij kunnen die partijen inschakelen.

Is een plattegrond hetzelfde als een bouwtekening?

Nee. Een bouwtekening is het technische document van de woning, met constructie, maatvoering en installaties. Een plattegrond is de weergave van de indeling van bovenaf. Wij gebruiken de bouwtekening als vertrekpunt en werken daarop de indeling uit.

Werken jullie ook buiten de regio Sassenheim?

We werken gewoonlijk in een straal van circa 30 kilometer rondom Sassenheim, en vanuit onze werkplek in Chaam sturen we projecten in Brabant, Zeeland en België aan. Er is geen harde grens, dus vraag het gerust als je net daarbuiten valt.